اصطلاحات مرتبط با بیمه باربری
برخی از اصطلاحات که ممکن است در هنگام مطالعه در مورد بیمه باربری با آن روبرو شوید در ادامه شرح داده شده‌اند:
بیمه‌گر: بیمه‌گر شرکت بیمه‌ای است که مشخصات آن در این بیمه‌نامه درج گردیده است و جبران خسارت احتمالی را طبق شرایط مقرر در این بیمه‌نامه به عهده دارد.
بیمه‌گذار: بیمه‌گذار شخص حقیقی یا حقوقی مذکور در این بیمه‌نامه می باشد که پوشش بیمه را اخذ نموده و متعهد به پرداخت حق بیمه آن است.
ذینفع: ذینفع شخص حقیقی یا حقوقی مذکور در این بیمه‌نامه اعم از بیمه‌گذار یا غیر آن است که حق مطالبه و دریافت تمام یا قسمتی از خسارت وارد به کالای مورد بیمه را دارد.
بارنامه(Bill of landing):
بر اساس ماده 53 از بند 7 فصل چهارم قانون دریایی ایران بارنامه چنین تعریف شده است:
بارنامه دریایی سندی است که مشخصات کامل بار در آن قید و توسط فرمانده کشتی یا کسی که از طرف او برای این منظور تعیین شده امضاء گردد و به موجب آن تعهد شود بار توسط کشتی به‌مقصد حمل و به تحویل گیرنده داده شود. بارنامه دریایی یا اسناد مشابه آن به منزله‌رسید دریافت بار است.
مانیفست: در شرایطی که یک وسیله باربری چند محموله مجزا و برای هر یک بارنامه مجزه داشته باشد به فهرست کل کالاها در وسیله مانیفست گفته می‌شود.
پارتشیپمنت: این اصطلاح به معنی حمل به دفعات است، کالای مورد بیمه طی چند مرحله از مبدا به مقصد مندرج در بیمه نامه حمل گردد.
ترانسشیپمنت: حمل و نقل ( انتقال یا ترانشیپ) به معنای تخلیه کالا از یک کشتی و بارگیری آن در کشتی دیگر برای تکمیل سفر به مقصد بعدی است، حتی زمانی که محموله ممکن است مدتی قبل از سفر بعدی خود در ساحل بماند.
اینکوترمز: در اصطلاح به مجموعه‌ای از اصطلاحات در تجارت بین‌الملی در خصوص موارد مرتبط با حمل و نقل کالا، ترخیص کالا، واردات و صادرات و دیگر موارد مرتبط اطلاق می‌شود. این اصطلاحات حدود مسئولیت طرفین را مشخص می‌نمایند.
Total loss: یکی از پوشش های بیمه باربری است که تنها در صورت تلف شدن کامل مورد بیمه در یک مرحله بر اثر آتش سوزی، غرق شدن یا سقوط هواپیما، خسارت را جبران می‌کند. این بیمه نامه فقط تا رسیدن به مبادی ورودی کشور مقصد اعتبار دارد.
Lash: یک نوع کشتی که تعدادی بارج و یا سایر شناورهای مشابه حاوی بار را بر روی عرشه کشتی خود حمل می‌کند.
Bogie: یک نوع تریلر دارای محورهای متناسب با میزان بار است و برای حمل بارهای بسیار سنگین بکار می‌رود که با توجه به وزن محموله، تعداد محورها تعیر خواهد کرد.
Barge: دوبه یا بارج یک شناور است که برای حمل و نقل حجم نسبتا زیادی از کالا یا مواد بر روی آب به کار می‌رود. از دوبه برای حمل اشیای بزرگ یا میزان زیادی از کالا استفاده می‌شود. بیشتر دوبه‌ها را در کانال‌ها و رودها به کار می‌برند. دوبه معمولا موتور ندارد، بنابراین بارج‌های بدون موتور توسط یدک کش کشیده می‌شوند.
: Landing craftشناور دریایی‌ای که معمولأ وظیفه آن جابجایی خودرو است. اغلب این شناورها دارای در جلوی شناور هستند که با باز شدن، تبدیل به یک سطح شیبدار شده و عمل بارگیری و تخلیه از طریق آن انجام می‌شود.
کشتی Ro-Ro: یک نوع کشتی که به دلیل داشتن سکوی مخصوص (Ramp) در قسمت پهلو یا جلو و عقب، وسایل نقلیه حامل بار و مسافر می‌توانند مستقیما با چرخ خود به آن وارد یا خارج شوند.
طبقه بندی کشتی (Ship Classification): برای آنکه کشتی‌های حامل کالا طبقه بندی شوند، باید شرایطی داشته باشند. این شرایط توسط موسسات معتبر بین المللی که مورد قبول انستیتوی بیمه گران لندن می باشند کنترل می‌شود.
گواهی طبقهبندی کشتی: یک نوع گواهی مخصوص است که توسط موسسات رده بندی مجاز و به منظور تعیین میزان قابلیت دریانوردی کشتی صادر می شود.
کشتی ترامپ: این عنوان به کشتی‌هایی گفته می‌شود که در مسیر منظمی فعالیت نمی‌کنند و محموله را به هر نقطه‌ای که صاحب کالا بخواهد منتقل می‌کنند.
کشتی لاینر: کشتی‌هایی که در مسیر‌های معین و طبق قوانین خاص حرکت می‌کنند.
کشتی چارتر: فعالیت این کشتی‌ها به صورت اجاره‌ای می‌باشد و می‌توان آن‌ها را برای مدت زمان مشخص یا یک سفر، اجاره نمود.
کالای متروکه: به کالاهایی گفته می‌شود که مدت توقف آن‌ها در گمرک، انبار شخصی و… از حد مجاز قانونی گذشته است و هنوز ترخیص نشده‌اند.
گواهی بازرسی کالا در مبدأ (INSPECTION CERTIFICATE) : سندی است که توسط شرکت بازرسی کننده در زمان حمل صادر می‌گردد. در گواهی بازرسی کالا اطلاعات مربوط به خریدار و فروشنده، شماره اعتبار اسنادی، نام گشایش کننده اعتبار، نام و نوع وسیله حمل، مبدأ و مقصد، شرح کالا، علامات و مشخصات بسته بندی، طریقه نمونه برداری و آزمایش، کیفیت و کمیت کالا، مکان و تاریخ بازرسی و … درج می‌گردد.
سندی است که توسط شرکت بازرسی کننده در زمان حمل صادر می گردد.
در گواهی بازرسی کالا اطلاعات مربوط به
- خریدار و فروشنده
- شماره اعتبار اسنادی
- نام گشایش کننده اعتبار
- نام و نوع وسیله حمل
- مبدأ و مقصد
- شرح کالا
- علامات
- مشخصات بسته بندی
- طریقه نمونه برداری و آزمایش
- کیفیت و کمیت کالا
- مکان
- تاریخ بازرسی و … درج می گردد.
گواهی مبدأ :(CERTIFICATE OF ORGIN) گواهی مبدأ سندی است که نام کشور سازنده و مشخصات کالای خریداری شده را در بردارد. این سند در بیشتر موارد توسط اتاق های بازرگانی کشورها صادر می‌گردد و فروشنده در زمان حمل کالا آن را به بانک ارائه می‌دهد
صورت بسته بندی :(PAKING LIST)سندی است که به طور مشروح مشخصات بسته بندی را نشان می‌دهد و مندرجات آن شامل نوع کالا، وزن خالص و ناخالص، محتویات هر بسته از نظر نوع تعداد و وزن می‌باشد.
عدم تحویل :( Non Delivery)عدم تحویل کالا به حالتی اطلاق می‌شود که کل کالای بیمه شده یا یک قسمت از آن ( یک یا چند کارتن، بسته یا بندل) در مسیر حمل و نقل به دلایل نامعلومی مفقود شده و در مقصد مندرج در بیمه نامه به بیمه گذار تحویل نگردد.
پروفرما(Proforma): پروفرما همان پیش فاکتور است که فروشنده به عنوان پیشنهاد فروش یا تعیین ارزش و شرایط فروش برای خریدار ارسال می‌کند.
اعتبار اسنادی: قراردادی که به موجب آن بانک گشایش کننده اعتبار متعهد می‌شود که به دستور و به حساب خریدار کالا پس از دریافت مدارک معین، وجه کالا را به حساب بانک پرداخت کننده واریز نماید و به این ترتیب انجام مبادلات و معاملات بین المللی بیمه باربری تسهیل می گردد.