بیمه مسئولیت و انواع آن
همه افرادی که در یک جامعه زندگی مینمایند، هم به لحاظ عمومی و هم به لحاظ شغل و حرفهای که بر عهده دارند با انواع متفاوتی از مسئولیتها روبرو هستند که در صورت عدم رعایت این مسئولیتها، نتایج حقوقی و قانونی گریبانگیر آنها خواهد شد. بیمه مسئولیت یکی از انواع بیمههای رایج و محبوب است که از سوی شرکتهای بیمه به افراد ارائه میگردد. در واقع بیمههای مسئولیت خطرات و آسیبهای احتمالی وارده به جان و مال افراد را که در نتیجه مسئولیت افراد وارد شده باشد را تحت پوشش قرار میدهند و از این طریق دغدغه افراد را در حین انجام وظایف عمومی و حرفهای خود کاهش میدهند.
انواع بیمه مسئولیت
در یک دستهبندی میتوان انواع بیمه مسئولیت را به موارد زیر تقسیم نمود:
بیمه مسئولیت مدنی
بیمه مسئولیت قراردادی
بیمه مسئولیت متقابل
بیمه مسئولیت مدنی
در بیمه مسئولیت مدنی، مسئولیتهایی که بر اساس قانون بر عهده بیمهگذار هستند جبران میگردد. این بیمه، خود به چند دسته کلی تقسیم میشود که در ادامه به آنها اشاره خواهیم نمود:
۱. بیمهی مسئولیت عمومی
با اینکه اغلب بیمهها برای اتفاقات خاص و به صورت مشخص تعیین شدهاند، اما بیمه مسئولیت عمومی بهصورت عام تمام اتفاقات روزمره و حوادث احتمالی را تحت پوشش خود قرار میدهد. در واقع اگر در طی زندگی روزانه و عادی به فرد ثالث خسارتی وارد شود، فرد خسارتزده مقصر خواهد بود و جبران این خسارت نیز برعهده او است. بنابراین میتوان از این بیمه استفاده کرد و چنین خطرات احتمالی را پوشش داد. برخی از مهمترین بیمههای مسئولیت مدنی عمومی شامل موارد زیر است:
بیمهی مسئولیت مدنی حوادث ناشی از عملیات ساختمانی؛
بیمهی مسئولیت مدنی حوادث ناشی از آتشسوزی؛
بیمهی مسئولیت مدنی جامع شهرداری؛
بیمهی مسئولیت مدنی شهربازیها؛
بیمهی مسئولیت مدنی نگهداری آسانسور.
۲. بیمهی مسئولیت حرفهای
این نوع از بیمه مسئولیت، خسارات جانی و مالی وارد شده بر افرادی که بیمهگذار به واسطه شغل و حرفه خود با آنها تعامل داشته است را تحت پوشش قرار میدهد. در ادامه میتوان به موارد زیر به عنوان مهمترین موارد اشاره نمود:
بیمهی مسئولیت حرفهای پزشکان؛
بیمهی مسئولیت حرفهای پیراپزشکان؛
بیمهی مسئولیت حرفهای مدیران بیمارستان، کلینیک، داروخانه و آزمایشگاه؛
بیمهی مسئولیت حرفهای وکلای دادگستری؛
بیمهی مسئولیت حرفهای مهندسین ناظر، طراح و محاسب.
۳. بیمهی مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارگر
بر اساس قانون، کارفرما مسئول حفظ سلامتی و جان افراد مشغول به فعالیت در مجموعه خود میباشد چرا که مسئولیت حوادث رخ داده در محیط کار بر عهده کارفرما است. بیمه مسئولیت کارفرما در برابر کارکنان مسئولیتهای مربوط به کارفرما را در قبال خسارات ایجاد شده برای کارکنان پوشش میدهد، این خسارات شامل هزینههای پزشکی، غرامت نقص عضو و فوت کارگر میباشند. در ادامه به برخی از مهمترین موارد این بیمه اشاره شده است:
بیمهی مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان ویژه فعالیت ساختمانی؛
بیمهی مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان پروژههای عمرانی؛
بیمهی مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان صنعتی، تولیدی و خدماتی.
تمام کارفرماهای حقیقی و حقوقی و در هر نوع حوزه فعالیتی، باید از بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان استفاده نمایند.
بیمه مسئولیت قراردادی:
دسته دیگر از بیمههای مسئولیت، بیمههای مسئولیت قراردادی هستند، این بیمهها خسارات مالی و جانی وارد بر اشخاص طرف دیگر قرارداد را که به دلیل عدم اجرای قرارداد و به صورت غیرعمدی وارد شدهاند جبران مینمایند
مهمترین بیمههای مسئولیت قراردادی شامل موارد زیر هستند:
بیمهی مسئولیت متصدیان حمل و نقل داخلی؛
بیمهی مسئولیت متصدیان شرکتهای بینالمللی کالا از طریق جاده.
بیمه مسئولیت متقابل:
بیمهی مسئولیت متقابل تعهدی یک طرفه از سمت فردی به فرد دیگر است و شرایط و حالتهای آن با توجه به نیاز و درخواست فرد تغییر میکند. این بیمه دارای پوششهای بسیار نامحدودی است و انعطاف زیادی با شرایط بیمهگذار دارد.
در ادامه به توضیح هر یک از انواع بیمههای مسئولیت به طور مجزا میپردازیم:
بیمه مسئولیت مدنی عمومی
در این نوع از بیمه افراد در برابر خسارات مالی و جانی که به طور غیر عمدی در فعالیتهای روزمره در برابر اشخاص ثالث وارد میکنند، بیمه میشوند.
بیمه مسئولیت مدنی دارندگان و نگهدارندگان آسانسور
شرکتهای خدمات نصب آسانسور و مدیران ساختمان میتوانند مسئولیت خود را در برابر استفادهکنندگان آسانسور بیمه کنند. در صورتی که آسانسورها به صورت دورهای بازدید نشوند، مسئولیت هرگونه آسیب جانی به عهده مالکان و مدیر ساختمان است. بیمه مسئولیت در برابر خسارات جانی اعم از فوت، نقص عضو دائم و موقت و هرگونه خسارات پزشکی مطابق بیمهنامه از خسارتدیدگان پشتیبانی میکند.
بیمهنامه مسئولیت مدنی ناشی از آتشسوزی
این بیمه، مسئولیت افراد در برابر هرگونه آتشسوزی، ترکیدگی لوله، انفجار و... است به شرطی که مسئولیت حادثه به عهده بیمهگزار باشد.
بیمهنامه مسئولیت مدنی شهرداری
طبق این بیمه، مسئولیت شهرداری در برابر خسارات مالی و جانی وارد شده به شهروندان پشتیبانی میشود. شهرداری در برابر خساراتی مثل افتادن درخت، عدم استفاده از شن در معابر برفی و لیز و... مسئولیت دارد و باید به خسارت دیدگان پاسخگو باشد و جبران خسارت کند.
بیمه مسئولیت مدنی پارکینگهای عمومی
در صورتی که خسارت مالی یا جانی وارد بر استفادهکنندگان یا کارکنان پارکینگ عمومی به علت اهمال بیمهگذار باشد، این بیمه جبران خسارت را به عهده میگیرد.
بیمه مسئولیت مدنی تولیدکنندگان کالا
این نوع از بیمه، مربوط به مسئولیت تولیدکننده در برابر مصرفکننده میباشد. به موجب این بیمه در صورتی که کالای تولیدی منجر به بروز خسارت مالی یا جانی برای مصرفکننده شود، این بیمه خسارت را جبران مینماید. این بیمه همچنین میتواند برای فروشندگان و توزیعکنندگان نیز استفاده گردد.
بیمهنامه مسئولیت مدنی دارندگان ماشینآلات راهسازی، ساختمانی و کشاورزی
این بیمه، مسئولیت دارندگان ماشینآلات راهسازی، ساختمانی و کشاورزی در برابر اشخاص ثالث است. مطابق بیمهنامه راننده این ماشینآلات باید دارای گواهینامه متناسب با نوع ماشین باشد. این بیمه در محدوده پروژه مسئولیت افراد را تحت پوشش قرار میدهد؛ زیرا این ماشینآلات پلاک شهربانی نداشته و حق تردد در سطح شهر را ندارند.
بیمه مسئولیت مدنی نصب و نگهداری تابلوهای تبلیغاتی
این بیمه، مسئولیت دارندگان یا استفادهکنندگان تابلوهای تبلیغاتی در برابر خسارات مالی و جانی وارد بر اشخاص ثالث است؛ به شرطی که به لحاظ قانونی مسئولیت خسارت به عهده بیمهگزار دارنده یا استفادهکننده تابلو باشد.
بیمه مسئولیت مدنی حرفهای
بیمه مسئولیت مدنی حرفهای مسئولیت افراد در برابر اشخاص ثالث را در ارتباط با مشاغل آنها پوشش میدهد و دارای انواع مختلفی مانند بیمه مسئولیت کارفرما در قبال کارکنان، بیمه مسئولیت پزشکان و... میباشد.
بیمه مسئولیت مدنی حرفهای پزشکان و پیراپزشکان
این نوع از بیمه مسئولیت خطا، اشتباه و قصور پزشکان و پیراپزشکان را در عملهای جراحی، آزمایشها و... بر اساس شرایط بیمهنامه بر عهده میگیرد.
بیمه مسئولیت مدنی شرکتهای مسافرتی
این بیمه نیز یکی از انواع بیمههای مسئولیت مدنی حرفهای میباشد و به موجب آن اگر مشکلی برای مسافران در سفر اعم از بیماری، نقص عضو و فوت رخ دهد، آژانس مسافرتی مطابق بیمهنامه مسئولیت آن را در قبال مسافران بر عهده میگیرد.
بیمه مسئولیت مدنی مدیران مجموعههای ورزشی
این بیمه یکی از انواع بیمه مسئولیت مدنی حرفهای است. در صورتی که ورزشکارانی که در مجموعه ورزشی فعالیت میکنند دچار حادثهای شوند که به موجب قانون مسئول آن مجموعه ورزشی باشد، این بیمه مسئولیت جبران خسارت را مطابق بیمهنامه به عهده میگیرد.
بیمه مسئولیت مدنی کارفرما در قبال کارکنان
این بیمه یکی از انواع بیمه مسئولیت مدنی حرفهای است که مسئولیت کارفرمایان را در قبال خسارات وارده به کارکنان و کارمندان جبران مینماید. به موجب این بیمه در صورت بروز حادثه، خسارتهای مالی و جانی وارد شده تحت پوشش قرار میگیرند. در این بیمه نوع استخدام کارکنان تفاوتی ندارد و هر نوعی از کارمند یا کارگر، تحت پوشش این بیمه هستند. این بیمه میتواند دارای پوششهای اضافی از جمله مسئولیت در قبال اشخاص ثالث، مسئولیت در قبال کارکنان حین مأموریت و... باشد.
بیمه مسئولیت مدنی متصدیان حملونقل
این بیمه یکی از انواع بیمه مسئولیت مدنی حرفهای است که موضوع آن مسئولیت متصدیان حملونقل در برابر صاحبان یا ارسالکنندگان بار میباشد. در صورت وقوع هر حادثهای که موجب خسارت به بار شود، این نوع از بیمه خسارت را جبران مینماید. این بیمه برای انواع حملونقل دریایی، زمینی، بینالمللی و... برقرار میباشد.
بیمه مسئولیت حرفهای مهندسین در ساختمانها
این بیمه نوعی از بیمه مسئولیت حرفهای است که مطابق با قوانین بیمه، نظام مهندسی در ساختمانها، شهرداری و دستورالعملهای اجرایی میباشد. این بیمه مطابق بیمهنامه خسارتهای جانی و مالی مالکان و ساکنین ساختمان، اشخاص ثالث (همسایگان، عابرین پیاده و...) و کارکنان پروژه احداث ساختمان را پوشش میدهد.
بیمه مسئولیت مدنی سازندگان ساختمان در قبال اشخاص ثالث
این بیمه یکی از انواع بیمه مسئولیت مدنی حرفهای است که به موجب آن خسارات مالی و جانی وارد بر کارکنان ساختمانی و یا اشخاص ثالث را تحت پوشش قرار میدهد. در صورت نشست ساختمان در حال ساخت، صدمه به پیادهرو یا فضای سبز، صدمه دیدن رهگذر یا همسایگان و... این بیمه خسارت وارد شده را جبران مینماید.